دامنه کاربرد و اهداف
این استاندارد مشخصات کلی سایندههای معدنی و سربارهای (Mineral and Slag Abrasives) مورداستفاده در تمیزکاری انفجاری (سندبلاست) را تعیین میکند.
- کاربرد اصلی: آمادهسازی سطوح فلزی (عمدتاً فولاد) پیش از اعمال پوششهای رنگ و ضدخوردگی.
- شامل سایندههای «نو» (قبل از مصرف) است و الزامات را برای تأمینکنندگان و خریداران استاندارد میکند
تعاریف کلیدی
- ساینده معدنی (Type I): مواد معدنی طبیعی مانند شن کوارتز، گارنت، استارولیت و اولیوین.
- ساینده سربارهای (Type II): محصولات جانبی صنعتی (سرباره مس، سرباره آهن، سرباره فولاد و غیره) پس از فرآوری مناسب.
- رده کریستالی سیلیس: مقدار سیلیس آزاد در نمونه که نباید بیش از ۱٪ وزنی باشد (Class A) یا ۵٪ (Class B) تا بیشینه مجاز.
مراجع استاندارد
- SSPC-VIS 1: مرجع تصویری سطوح پس از سندبلاست خشک
- SSPC-SP 10: Near-White Blast Cleaning
- ASTM C128, C136, C566, C702, D75, D4940: روشهای آزمون چگالی، دانهبندی، رطوبت، نمونهبرداری و آلایندههای محلول در آب
الزامات اصلی
| ویژگی | شرح و محدوده مجاز |
|---|---|
| Specific Gravity (ASTM C128) | حداقل 2.5 برای اطمینان از جرم حجمی کافی |
| Hardness (Glass Slide Test) | حداقل سختی 6 در مقیاس موس؛ بیش از 75% ذرات باید شیشه را خراش دهند |
| Weight Change on Ignition (ASTM C566) | حداکثر کاهش جرم 1% و حداکثر افزایش 5% پس از خشک کردن جهت کنترل ترکیب معدنی |
| Moisture Content (ASTM C566) | حداکثر 1% رطوبت آزاد پس از خشک کردن |
| Water-Soluble Contaminants (ASTM D4940) | هدایت الکتریکی عصاره آبی نباید از 250 µS/cm بیشتر شود (Class A) یا 500 µS/cm (Class B) |
| Free Crystalline Silica | ≤1.0% وزنی (Class A) یا ≤5.0% (Class B) تعیینشده توسط XRD |
| Surface Profile (SSPC-PA 17/ASTM D4417) | بسته به گرید: Grade 1 (0.5–1.5 mil) تا Grade 5 (4.0–6.0 mil) برای ایجاد پروفیل سطح مناسب |
| Particle Size Distribution (ASTM C136) | مطابق با جدول توافقی بین خریدار و تأمینکننده؛ نمایانگر یکنواختی دانهبندی جهت کنترل کیفیت فرآیند سندبلاست |
روشهای آزمون
- نمونهبرداری: طبق ASTM D75 و C702 از محصول بستهبندیشده یا فله
- تحلیل سختی: آزمون لام شیشهای مشابه ISO 11127-4.
- تعیین درجهی سیلیس آزاد: بهکمک XRD یا روش مرجع ASTM مربوطه.
- اندازهگیری پروفیل: با نوار Replica و مطابق SSPC-PA 17
نامگذاری و نشانهگذاری
- برچسب بستهبندی:
“Abrasive SSPC-AB 1:YYYY – Type I/II – Class A/B – Grade n” - YYYY سال انتشار و n شماره گرید پروفیل سطح.
نکات ایمنی
- استفاده از ماسک ذرات P2/P3 برای جلوگیری از استنشاق گرد و غبار.
- تهویه مناسب یا سیستم جمعآوری غبار در محل آزمون و عملیات سندبلاست.
- رعایت مقررات مدیریت پسماند برای سایندههای مصرفشده و دارای آلاینده (بویژه سیلیس).